TEST SERVER
Safety flitsen
12-02-2021 Elektrocutie
Wat is er gebeurd?

Tijdens vervanging van lichtarmaturen is een monteur langdurig (naar schatting 20 à 30 seconden) onder spanning komen staan. Zijn lichaam was verkrampt, zijn hand werd daardoor vastgeknepen om de stekker. Hij kon ook niet meer praten, alleen nog maar kreunen. Medewerkers welke gelukkig dicht bij hem in de buurt zaten, zagen direct in welke zeer gevaarlijke situatie de monteur zich bevond en hebben adequaat gehandeld… Ze hebben de kabel uit zijn hand getrokken!

Hoofdoorzaak

De installatie was een z.g. Wieland installatie. De verbindingen bestaan uit stekkerdozen en stekkerverbindingen. De lichtarmaturen werden ontkoppeld door de stekker op het armatuur. Echter, hierbij is op bepaald moment een z.g. T-stekker uit elkaar getrokken. De vergrendeling zat buiten zijn gezichtsveld en was niet opgemerkt. De pootjes van de stekker kwamen onder spanning bloot te liggen. De kabel met stekker zat vast in zijn verkrampte hand, hij stond onder stroom. Nadat anderen de kabel uit zijn hand hadden getrokken. Zijn hele lichaam tintelde en in zijn handpalm zaten diepe brandwonden. Samen met BHV is EHBO geboden en is 112 gebeld. Ter plekke heeft ambulancepersoneel hem aan de monitor gelegd, waarna hij is afgevoerd naar het ziekenhuis voor extra controle. Slachtoffer had vaker aan Wieland installaties gewerkt, echter hij en zijn collega hadden nog nooit de gebruikersinstructies, waaronder de veiligheidsvoorschriften, gezien of gelezen. Om reden van gemak van de stekkerbare installatie én het idee dat dat wel veilig kan, was de installatie niet spanningsloos gemaakt. De stekkers werden onder spanning en onder belasting ontkoppeld, hetgeen niet overeenkomstig de veiligheidsvoorschriften is. Voorafgaand is niet gekeken naar de meest veilige werkwijze. De manier van werken is ook volledig overgelaten aan de monteurs zelf. Er zijn door hen geen tekeningen bekeken om te kijken welke groep of stramien kon worden afgeschakeld. (Tekeningen waren niet aanwezig ten tijde van de start van het werk). De installatie bestaat uit z.g. stramienen, welke één voor één kunnen worden uitgeschakeld, juíst ten behoeve van werkzaamheden.

Hoe is het met het slachtoffer?

Gelukkig bleek in het ziekenhuis geen hartfalen of blijvend letsel. In het brandwondencentrum Beverwijk zijn de brandwonden behandeld. Momenteel zijn de wonden aan het genezen onder controle van de huisarts. De monteur is erg geschrokken! Hij is blij met de adequate hulp die hij direct heeft gekregen. Binnenkort gaat hij onder begeleiding weer proberen te werken.

Leerpunten

Of het nu gaat om hoge temperaturen, druk, draaiende delen, gevaarlijke stoffen of om elektriciteit: zorg ervoor dat tijdig de energiedrager is uitgeschakeld en geen gevaar meer vormt bij onverwachte gebeurtenissen! Risico = Kans x Effect; De kans dat het fout ging was misschien klein. Het effect van elektrocutie is groot! In dit geval had het ook veel erger kunnen aflopen. Voor laagspanningsinstallaties gelden richtlijnen (NEN 3140):

  • Neem geen risico, zorg dat je spanningsloos werkt;
  • Beoordeel de aanwezige technische of organisatorische mogelijkheden en gebruik deze ook! Zo nodig: tref extra maatregelen;
  • Tref de algemeen geldende maatregelen (zie NEN 3140), zoals o.a.: o 
    • Technisch:
      • veilig stellen door uitschakelen, afkoppelen;
      • toepassen LoToTo e.d.;
    • Organisatorisch: 
      • Inzet van een Werkverantwoordelijke;
      • Inzet monteurs met juiste kennis, vaardigheden en ervaring i.r.t. aard, omvang, complexiteit van het werk;
      • Hou rekening met omstandigheden w.o. het werk plaatsvindt;
    • Praktisch:
      • Hanteer normen, E-schema’s, bedienings- veiligheidsvoorschriften;
      • Stel werkinstructie op; verstrek en bespreek deze; (óók simpel ogende werkzaamheden brengen risico’s met zich mee…)
      • Plan en organiseer het werk zodanig in dat het ook veilig kan;
      • Houd toezicht.